BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ

Bilişsel psikoloji ve davranışçı terapinin birbirine entegre olması sonucu bilişsel davranışçı terapi olarak ortaya çıkmıştır. 60’lı yıllardan sonra popülerlik kazanmıştır. Klasik koşullanma, edimsel koşullanma, fonksiyonel analiz formülleri ve klinik çalışmaların birbirleriyle yoğrulmasıyla ortaya çıkmıştır.

“Şema” olarak adlandırılan çocukluk çağından beri öğrenme, deneyim yoluyla elde ettiğimiz inançlardır. Bu semalar bizleri yönlendiren sayıtlı ve düşünce şekilleridir.

Temel amaç negatif düşünceleri ortaya çıkarmak ve bu negatif düşüncelerin duyguları nasıl etkilediğini ortaya çıkartarak kişiye faydası olmayan negatif düşünceleri değiştirmektir. Yanlış işlenmiş Şemaların danışana fark ettirilip doğrusuyla değiştirilmesiyle problemli davranışlar ortadan kalkacaktır.

Bilişsel Davranışçı Terapinin insana bakış açısı: İnsan kendi problemlerini kendisi aşabilecek yeterliliğe sahiptir. Fakat onun olumsuz düşünceleri problemlerini aşmasına engel olur. Kişinin yaşadığı problemler ve ruhsal hastalıklarının temelinde olumsuz düşünceleri yatar.

Bilişsel Davranışçı terapiye göre insanın düşünceleri duygularını duyguları ise davranışlarını etkiler. Dolayısıyla herhangi bir konu hakkındaki düşüncelerimiz o olay hakkındaki davranışlarımıza dönüşür. Bunu bir örnekle daha somut hale getirmek gerekirse;

Olay: Tanıdığımız bir kişinin eczane camını kırarak içeriden hırsızlık yaptığı haberini alıyoruz.

Davranış 1. Senaryo:

Düşünce —Kar elde etmek amacıyla hırsızlık yaptı

Duygu — Nefret, kızgınlık

Davranış — Hakaret etme, polisi arama, kızma, fiziksel şiddet uygulama, konuşmama, terk etme.

Davranış 2. Senaryo:

Düşünce — Parası yoktu, işten çıkmıştı, çocuğu hastaydı ve ölmek üzereydi, hiç kimseden borç bulamadı, eczaneden gitti rica etti ücretsiz vermediler, ihtiyacı olan ilacı çalmaya mecbur kaldı

Duygu — Üzüntü, yardım edememekten utanma, şefkat duyma

Davranış — Hemen yardımına koşma, onu polisten saklama, borç para verme

Bu iki senaryoda düşüncelerin duygulara duygularınsa davranışlara nasıl etki ettiğini daha net görmekteyiz. İnsanlarla ilişkilerimizde yaşadığımız sorunlarında temelinde de yanlış inanış ve olumsuz düşüncelerimiz yatmaktadır.

Bilişsel Davranışçı Terapi insan bilişine odaklandığı için birçok psikolojik rahatsızlıkta etkili bir terapi modelidir.

Kullanılan Teknikler

Davranışçı terapinin ve bilişsel terapi modellerinin kullandığı tekniklerin hepsini kullanır. En çok kullandığı teknikler ise; sokratik sorgulama, boş sandalye, yüzleştirme, kademeli yaklaştırma, maruz bırakma, ev ödevleri, şimdi ve burada vs. dir.

Sıklıkla Kullanıldığı Psikolojik Hastalıklar

Depresyon

Fobiler

Kaygı Bozuklukları

Madde Bağımlılıkları

Çocuklarla İlgili Davranış problemleri

Prost Taravmatik Stres Bozuklukları

Duygudurum Bozuklukları

Yeme Bozuklukları

Anksiyete Bozuklukları

Obsesif-Kompulsif Bozukluk

Cinsel İşlev Bozuklukları

Aile Terapileri

Uyku Bozuklukları

Disformik Bozukluklar vs.

En Önde Gelen Temsilcileri

Albert Ellis

Aaron T. Beck’ dir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest