DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

Son zamanların popüler rahatsızlıklarından biri olan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu ele alacağız bugün. Günümüz anneleri internetten, televizyondan veya kitaptan edindikleri bilgilerden yola çıkarak çocuklarına teşhis koymayı çok seviyorlar. Bir eğitimci olarak ailelerin çocuklarına ne çok yakıştırdıkları hastalık bu diyebilirim. Sanki bunu bir hastalık olarak değil çocuklarımızın yaramazlıklarına ve tembelliklerine bir kılıf olarak kullanmamız ne üzücü. Peki nedir bu DEHB? Gelin birlikte ayrıntılı olarak inceleyelim.

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU NEDİR?

Öncelikle Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu(DEHB) nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Ömür boyu devam edebilecek bir hastalıktır. Aşırı hareketlilik, dikkatte ve konsantrasyonda zayıflık ve dürtüsel davranma belirtileri ile ortaya çıkan bir hastalıktır. Çocukluk çağında bu belirtiler sık görülürken yetişkinlikte belirtiler çoğunlukla azalmakta hatta belki kaybolmaktadır. Tanısının uzman olmayan kişilerce onulması mümkün değildir. Eğer anne-baba veya öğretmenler olarak bir şüphe uyandırıyorsa biran evvel tedavisinin başlaması için bir uzmana başvurulmalıdır. Tedavisinin başlanmaması durumunda ciddi sosyal, psikolojik ve akademik sonuçlara yol açabilir. Görülme sıklığı olarak %5-7 arasındadır.

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZULUĞU NASIL ANLAŞILIR?

Aileler olarak veya öğretmenler olarak bizlerin dikkat eksikliği olup olmadığını anlayabilmemizin tek yolu iyi gözlemci olmamızdır. Çocuğumuzu oyun oynarken, bizi dinlerken veya bir iş yaparken gözlemlemeliyiz. Bu tür çocuklarda daha çok; sizi dinlerken başka şeylere dikkatinin kayması, dinlediğini anlamaması, oyun oynarken yarıda bırakıp başka şeylere dikkatini vermek, bir iş yaparken ondan kopup başka şeyle ilgilenmek gibi dikkatini toplayamama ve sürdürememe gibi durumlar gözlemlenir. Bunlara bakarak çocuğumuza tanı koymamamız gerekir bunlar bizim için öncüllerdir. Bu durumları gözlemliyorsak bir uzmanın muayenesine ihtiyaç duyabiliriz.

ÇOCUĞUMDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VAR MI?  DİKKAT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ

  • Bir işle meşgulken gelen bir sesten ışıktan veya oradan geçen birinden etkilenip yaptığı işi bırakması
  • Hayallere dalma, dalgınlık belirtilerinin sık görülmesi
  • Aşırı dikkat ve konsantrasyon gerektiren işlerde sıkılmak ve başarı gösterememek
  • İlgilendiği, uğraştığı şeyi yarım bırakıp başkasına geçmek
  • Sizi dinlerken dikkatinin dağılması
  • Sizi dinliyormuş gibi göründüğü halde hiçbir şey anlayamaması çünkü hayallere dalması
  • Akademik başarısızlık ve unutkanlık
  • Detayları görmeme
  • Komut gerektiren işlerde verilen komutları dinlemede zorluk çekme

DİKKAT EKSİKLİĞİ NEDENLERİ

Öncelikle genetik kökenli bir hastalık olduğunu belirtmek gerekir.

Düzensiz uyku, sağlıklı beslenmeme, dinlenme vakitlerinde sağlıklı dinlenememe, psikolojik sıkıntılar, motivasyon eksikliği de diğer sebepler arasında sayılabilir.

DİKKAT EKSİKLĞİ TEDAVİSİ VAR MI? Dikkat Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir?

Sonlandıran bir tedavisinden henüz bahsedilmese de ilaç tedavisi ve dikkat-yoğunlaşma geliştirici etkinliklerle belirtilerini en aza indirebilir hatta bazı belirtilerin kaybolmasını sağlayabilirsiniz.

DİKKAT EKSİKLİĞİNE NE İYİ GELİR

Bir uzman tarafından tanısı konulmuş DEHB2na sahip bir kişiye ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Öncelikle hekimimizin bize verdiği ilacı aksatmadan kullanmamız gerekmektedir. Uyku yaptığı, sersemlettiği, işe yaramadığı gibi bahanelerle ilacı bırakan birçok kişinin var olduğunu bildiğimiz için şu uyarıyı yapmak gerekir. Doktor tarafından DEHB’na verilen ilaçların hafif veya ağır gelme ihtimallerine karşı olmaması gerektiğini düşündünüz bir durumla karşılaştığınızda doktorunuza tekrar girmeli ve doz ayarı veya ilaç değişikliği yoluna gitmeniz gerekmektedir. İlacı bırakma yoluna gitmeniz ise tedaviyi yarıda kesmeniz demektir.

İlaç dışında sizlerin yapabileceği şeyle de var. Aileler olarak eğer çocuğunuzun DEHB tanısı var ise onun dikkatini artırmak ve geliştirmek için dikkat ve yoğunlaşma gerektiren oyunlar oynatabilirsiniz. Burada önemli olan dikkatini ve konsantrasyonunu arttırmak. Bunu sizler de oyunlar üretebilirsiniz. Oyun dememizin sebebi çocuğu ders veya kitap ile geliştirmeye çalışmanız durumunda onu daha çok sıkacak ve ısrar etmek zorunda kalacaksınız. Hem çocuk isteksiz olacak hem de siz yorulacaksınız. Oyun içerisine katarak yada oyun haline getirerek birçok uygulama yapmak sizin elinizde.

DEHB TÜRLERİ

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu 3 türü vardır. Bunlar kombine, dikkatsiz ve hiperaktif/dürtücü dür.

  • Kombine DEHP: Tüm belirtileri içeren en yaygın görülen türdür.
  • Dikkatsiz DEHB: Sadece dikkat bozukluğu vardır. Hiperaktivite yoktur.
  • Hiperaktif/Dürtücü DEHB: Sadece hiperaktiflik vardır. Dikkat eksikliği yoktur.

HİPERAKTİVİTE BELİRTİLERİ

  • El, ayak, gövde gibi uzuvlarını sabit tutamaz. Sürekli hareket ettirir.
  • Belirli bir süre aynı yerde duramaz, kalkar, oturur, hareket eder.
  • Aşırı bir enerji patlaması var gibi davranır kolay yorulmaz.
  • İçinde var olan enerjiden dolayı sessiz, sakin ve hareketsiz olmayı gerektiren işlerde hem başarısızdır hem de çok sıkılır. Bu işler derste oturmak, sinema izlemek, kitap okumak, puzzel yapmak vs. olabilir.
  • Çok konuşur, hızlı konuşabilir. Konuşurken ve başka işlerde de sırasını beklemekte güçlü çeker.
  • Bu belirtiler sürekli gözlenmesi gereken belirtilerdir. Arada sırada, bazen olması tüm çocuklar için normaldir. Bu belirtilerden yola çıkarak tanı koyma işini biz üstlenmemeliyiz. Eğer şüpheleniyorsak bir an evvel tanı ve tedavi için uzmanını ziyaret etmeliyiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest