HAZIR GIDALAR

Gelişen ve değişen dünyamız ile birlikte bizlerin ihtiyaçları da her geçen gün çeşitlenmekte ve değişmektedir. Bugün hayatımızın her alanında yer alan teknoloji ile birlikte hayat artık daha hızlı akmakta ve gün içerisinde oradan oraya koştururken çoğu zaman yemek vakitlerimiz ya geçmekte ya da unutulmaktadır. İşte tam da bu durumlarda imdadımıza yetişen şey ise hazır gıdalar ve fast-food gıdalar olmaktadır. Peki nedir bu hazır gıdalar?

HAZIR GIDA NEDİR?

Hazır Gıda: Belirli bazı işlemlerden geçirilerek ve paketlenerek tüketiciye ulaştırılan gıda maddeleridir.

Hazır gıdalara örnek vermek gerekirse; hazır meyve suları, cipsler, dondurma, dondurulmuş gıdalar(tavuk, balık, et, patates vs), ısıtılıp yenmeye hazır yemekler, hazır konserve ürünler, çikolatalar, şekerler, bisküviler, keler, gofretler, paket sütler, hazır yoğurtlar, kola, soğuk çay, sucuk, salam, sosis, hazır köfteler vb. Kısacası marketlerde satılan kapalı ambalaj içerisinde satılan her şeydir.

HAZIR GIDALAR NEDEN ZARARLIDIR?

Her gıda ürününün belirli bir raf ömrü varken hazır gıdaların raf ömrünün normal olması gerekenden çok daha fazla olduğunu görmekteyiz. Gıdaların taze olmamaları, bir sürü işlemden geçirilmeleri ve içerisine katılan kimyasallardan dolayı insan sağlığına zararlı olduğu bilinmektedir.

HAZIR GIDALAR NEDEN ZARARLIDIR?

Her gıda ürününün belirli bir raf ömrü varken hazır gıdaların raf ömrünün normal olması gerekenden çok daha fazla olduğunu görmekteyiz. Gıdaların taze olmamaları, bir sürü işlemden geçirilmeleri ve içerisine katılan kimyasallardan dolayı insan sağlığına zararlı olduğu bilinmektedir.

HAZIR GIDALARIN ZARARLARI NELERDİR?

Günümüzde hazır gıdalarla birlikte en çok anılan şey kanserojen madde terimi olmaktadır. Bu noktada kanserojen maddenin ne demek olduğunu da bilmemiz elzemdir. Kanserojen Madde: İnsan vücudunu ciddi derecede etkileyen ve kanser hastalığını tetikleyen her türlü maddeye denilir. Suda çözülemeyen ve insan vücudu tarafından kullanılmayan her türlü bileşik kanserojen bir madde olma eğilimdedir.

Vücudumuza giren her hazır gıda ürününün içindekiler farklı olduğu için aslen hepsinin zararları da farklı farklı olacaktır. Ancak genel olarak kullanılan katkı maddelerinin uzun süreli ve aşırı miktarda kullanılması ile oluşabilecek zararları saymakta fayda var. Çocuklarda erken ergenlik, boy uzamasının durması, obezite, kanser hastalığı, tansiyon hastalığı, şeker hastalığı, kalp ve damar hastalıkları, kolestrol, çocukların gelişimini olumsuz etkileme ve daha fark edilmemiş bir çok hastalık. Hazır gıdalarda GDO’ lu(Genetiği Değiştirilmiş Organizma) ürünlerin kullanılmasıyla ilerleyen zamanda karşımıza sürpriz çıkacak birçok sorunu da eklemek gerekmektedir.

Bazı kaynaklarda karkı maddelerinin denetlendiği ve zararlı olmadığı belirtilse de bu açıklamaların ayrı ayrı maddelerin değerlendirilmesi ile çeliştiği gözlemlenmektedir. Şöyle ki çikolatayı ele alırsak; içerisinde kullanılan maddelerin bazı standartlara uygun olduğu ve zararlı olsa izin alamayacağı belirtilmektedir. O halde çikolata da zararlı bir katkı maddesi yoktur demeliyiz. Oysa ki içerisine bulunan şekerin, tatlandırıcı olarak kullanılan maddelerin, asitlerin, yağların vs. ayrı ayrı değerlendirildiklerinde zararlı olduğunu yine aynı kurumlar söylemektedir. Bu çelişkiden kurtulmak için her bir maddeden günlük alım dozu arkasına sığınılmaya çalışıldığı da yine görülmektedir. Oysaki kişi için günlük şeker alım dozu sıfır olmalıdır. Vücut ihtiyacı olan şekeri doğal yollardan elmadan, karpuzdan, mandalinadan, hurmada, üzümden vs. almalıdır. Bu tür açıklamalar bir çikolata yediğimizde onun haricinde yiyeceğimiz meyvelerden alacağımız şekerin zararlı olduğu karmaşasına götürmektedir. Bir diyetisyen ile görüştüğünüzde hazır gıdaların insan vücudundaki terörü tüm çıplaklığı ile daha açık ortaya konacaktır.

NEDEN HAZIR GIDA TÜKETİYORUZ?

Geçiştirme yemekler yemek zorunda olduğumuzdan, acil işlerimiz olduğundan, zahmetsiz olduklarından, her yerde bulunduklarından vs. birçok sebep sayılabilir. Bunlar bizim bahanelerimizdir diyebiliriz. Ancak işin arka planına bakıldığında hazır gıdaların içerisine karılan değişik tat ve lezzet veren kimyasallar, bağımlılık yapan kimyasallar, beyni uyaran aldatan kimyasallar görülecektir. Her şeyden öte bu gıdaların birçoğu içerisinde bulunan şeker ve tatlandırıcılar sebebiyle bağımlılık yapmakta ve gün içerisinde şekerimizin düştüğü her an zihnimizi bu bağımlılığımız meşgul etmektedir.

GÖREVLERİNE GÖRE HAZIR GIDALARDA KULLANILAN KİMYASALLAR

  • Tatlandırıcılar: Tat vermek amacıyla kullanılır.
  • Renklendiriciler: hazırlanan gıdalara renk veren, rengini arttıran veya rengini koruyan maddelerdir.
  • Koruyucular:  Her türlü besin maddesini bizler gibi mikroorganizmalar ve küçük böcek gibi canlılar da sever ve yerler. Onların bir gıdayı yemeye başlamalarıyla o gıda küflenir, çürür, bozulur veya renk değiştirir. Gıdaları onların yemeyeceği hale getiren katkı maddeleridir. Raf ömrünü uzatır.
  • Antioksidanlar: Gıdada kullanılan yağın renginin değişmesi veya tadının değişmesini önleyen raf ömrünü uzatan kimyasal maddelerdir.
  • Taşıyıcılar: Gıdaların içerisindeki bileşenlerin ve dışarıdan ilave edilen bileşenlerin birbirlerini bozmadan işlenmesini sağlayan maddelerdir.
  • Asitler: Asit oranını arttıran ve asit tadı veren maddedir.
  • Asitlik düzenleyiciler: Gıdaların asitlik derecelerini arttıran veya azaltan maddelerdir.
  • Topaklanmayı önleyiciler: Gıda içerisinde birbirine yapışmayı engelleyen maddedir.
  • Köpüklenmeyi önleyiciler: Köpüklenmeyi azaltan veya önleyen maddelerdir.
  • Hacim arttırıcılar: Gıdaların hacmini artıran maddelerdir.
  • Emülgatörler: Yağ ve su gibi birbirine karışmayan maddelerin karışmasını ve sonradan ayrışmamasını sağlayan maddedir.
  • Emülsifiye edici tuzlar: Yağ ve diğer bileşenlerin homojen dağılımını sağlayan maddedir.
  • Sertleştiriciler: Gıdaların dokularını sert veya gevrek hale getiren veya jel oluşumunu sağlayan maddelerdir.
  • Aroma arttırıcılar: Gıdanın tadını ve kokusunu artıran maddedir.
  • Köpük oluşturucular: Gıdalarda gazın homojen dağılımını sağlayan maddeler
  • Jelleştiriciler: Jel halini ve dokusunu veren maddedir.
  • Parlatıcılar: Parlak bir görünüm sağlayan maddedir.
  • Nem vericiler: Kurumayı engelleyen ve toz gıdaların suda çözülmesini sağlayan maddedir.
  • Modifiye nişastalar: Fiziksel değişime, inceltmeye, ağartmaya tabi tutulmuş nişastadır.
  • Ambalajlama gazları: hazır gıdalarda paketin içinde bulunan normal hava olmayan gazlardır.
  • İtici gazlar: Gıdanın ambalajından dışarı çıkması için gerekli hava dışındaki gazlardır.
  • Kabartıcılar: Gıdanın kabarmasını sağlayan maddedir.
  • Metal bağlayıcılar: Metalik iyonlarla kimyasal kompleks oluşturan maddelerdir.
  • Stabilizatörler: Gıdaların fiziksel ve kimyasal olarak oldukları hallerini koruyan maddedir. Rengini, katı ve sıvının karışmamasını sağlayan, gıdanın tek parça halinde kalmasını sağlayan maddedir.
  • Kıvam arttırıcılar: Kıvamı attıran maddedir.
  • Un işlem maddeleri: Unlu mamullere pişirme kalitesini arttırmak için katılan maddedir.

İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDE E KODU İLE VERİLEN MADDELERİN AD VE İŞLEVLERİ

  • E100–E199 – Renklendiriciler
  • E200–E299 – Koruyucular
  • E300–E399 – Antioksidanlar, Asit düzenleyiciler
  • E400–E499 – Hacim artırıcılar, Stabilizatör, Emülsifiye ediciler
  • E500–E599 – Asit düzenleyiciler, topaklanma önleyiciler
  • E600–E699 – Lezzet artırıcılar
  • E700–E799 – Antibiyotikler
  • E900–E999 – Parlatıcılar, Gazlar, Tatlandırıcılar
  • E1000–E1599 – Diğer Katkılar

HAZIR GIDALARDAN UZAK DURMA YOLLARI

  • Salçaların, sosların, turşuların, çorbaların, ketçap vs yıllık veya gerektikçe evde hazırlanması ile,
  • Yoğurdun evde yapılması, sütün köylerden veya çiftliklerden alınan veya oralardan alınıp satılan yerlerden alınması. Çocuklar için meyveli yoğurdun evde yapılması ile,
  • Mevsimine göre taze meyve, sebze tüketilmeye yönlenilmesi ile,
  • Meyvelerin güneşte kurutulması ve mevsimi dışında bu şekilde tüketilmesi ile,
  • Meyve suyunu taze sıkarak veya hoşaf şeklinde evde yapılması ile,
  • Kemiklerin kaynatılarak bulyon yerine kullanılması ile,
  • Ekmeğin evde yapılması yahut en hızlı küflenen ekmeğin alınması ile,
  • Tatlı ihtiyaçlarının evde kontrollü yapılan tatlılardan veya doğal tatlı olan yiyeceklerden karşılanması ile vs.
  • Hazır gıdalardan kaçınmak yahut kullanımlarını aza indirmek mümkündür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest